Produkt finansowy może okazać się realną odpowiedzią na Twoje najpilniejsze potrzeby. Jednak zawyżone koszty pożyczki mogą szybko zamienić radość w zmartwienia. Świadomy konsument powinien zorientować się w sytuacji, a gdyby okazało się, że ponosi koszty większe, aniżeli zezwala na to litera prawa – może temu przeciwdziałać.
Co to znaczy, że koszt pożyczki jest zawyżony?
O zawyżonych kosztach pożyczki mówimy przede wszystkim wtedy, gdy pożyczkodawca narusza obowiązujące przepisy prawa. Kluczowe znaczenie ma tu art. 36 Ustawy o kredycie konsumenckim, który jasno określa maksymalny poziom kosztów pozaodsetkowych.
Zgodnie z tym przepisem łączne koszty pozaodsetkowe w całym okresie trwania umowy nie mogą przekroczyć 45 procent całkowitej kwoty pożyczki. Oznacza to, że niezależnie od długości umowy, opłaty takie jak prowizje, opłaty administracyjne czy koszty dodatkowe nie mogą być wyższe niż ten ustawowy limit.
Jednocześnie warto spojrzeć na sprawę szerzej. Dla wielu klientów zawyżone koszty pożyczki to nie tylko kwestia prawa, ale również realnego obciążenia finansowego. Załóżmy, że pożyczasz 1000 zł, a po czasie okazuje się, że do oddania masz 5000 zł. Nawet przy formalnej zgodności z przepisami możesz uznać, że RSSO przy tej pożyczce jest rażąco wysokie. Taki koszt może być zawyżony względem Twoich możliwości finansowych i bezpieczeństwa budżetu domowego.
Zawyżony koszt pożyczki – czy można sprawdzić samemu?
Tak, możesz to zrobić samodzielnie, ale pod pewnymi warunkami. Przede wszystkim musisz rozumieć przepisy dotyczące kredytów konsumenckich oraz umieć poprawnie wyliczyć pozaodsetkowe koszty pożyczki zgodnie z art. 36 Ustawy o kredycie konsumenckim. W praktyce wymaga to uważnej analizy umowy i tabeli opłat.
Jeżeli nie czujesz się pewnie w takich obliczeniach, masz prostszą alternatywę. Możesz skorzystać z porównywarki ofert, na przykład z rankingu pożyczek online dostępnego na wnioskomat.com. Dzięki temu szybko zobaczysz, jak kształtują się całkowite koszty pożyczek oferowanych przez różnych pożyczkodawców w jednym miejscu.
Ważna wskazówka praktyczna. Porównując oferty, zawsze wpisuj te same kwoty i ten sam okres spłaty, na przykład 5000 zł na 12 miesięcy. Jeżeli porównasz 5000 zł z 10 000 zł, to naturalne jest, że koszt tej drugiej pożyczki będzie wyższy i takie zestawienie nie da Ci rzetelnej odpowiedzi, czy koszty są zawyżone.
Zawyżony koszt pożyczki – kto może sprawdzić?
Dużą pomocą może być prawnik, który specjalizuje się w kredytach konsumenckich. Taki ekspert potrafi dokładnie ocenić, czy umowa pożyczki jest zgodna z przepisami oraz czy nie zawiera zawyżonych kosztów pożyczki w rozumieniu prawa.
W praktyce najczęściej wygląda to jednak tak, że radca prawny lub adwokat analizuje sprawę już po zawarciu umowy, czyli post factum. Dzieje się tak dlatego, że oferty prezentowane w internecie zazwyczaj nie mają charakteru wiążącego. Przykładowo reprezentacyjny przykład pożyczki nie jest ofertą w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, więc prawnik rzadko podejmuje się oceny samych reklam czy symulacji kosztów przed podpisaniem umowy.
Zwykły, a zawyżony koszt pożyczki – porównanie na przykładzie
Dla lepszego zobrazowania różnicy spójrz na dwa konkretne przykłady.
Pierwsza propozycja to Pożyczka X, jedna z wielu ofert dostępnych w internecie. Kwota pożyczki wynosi 10 000 zł, a okres kredytowania 12 miesięcy. RRSO sięga aż 150 procent. Łącznie do spłaty jest 15 869,64 zł, a jedna rata wynosi 1 322,47 zł.
Drugi przykład to pożyczka dostępna na portalu Pożyczka na 5. Również tutaj kwota to 10 000 zł, a okres spłaty 12 miesięcy. W tym przypadku całkowita kwota do oddania wynosi 12 133,20 zł, a jedna rata to 1011,10 zł.
Porównując te dwie oferty, możesz samodzielnie ocenić, która z nich generuje zawyżone koszty pożyczki, a która jest znacznie bliższa racjonalnym i akceptowalnym warunkom finansowym.
Sankcja kredytu darmowego wobec zawyżonych kosztów pożyczki
Sankcja kredytu darmowego to mechanizm ochronny przewidziany w Ustawie o kredycie konsumenckim. Jeżeli pożyczkodawca naruszy określone obowiązki informacyjne lub zastosuje koszty sprzeczne z przepisami, klient ma prawo skorzystać z tej sankcji.
W praktyce oznacza to, że spłacasz wyłącznie pożyczony kapitał, bez odsetek i kosztów pozaodsetkowych. Są to spore korzyści, zwłaszcza jeśli koszty poza odsetkami były spore. Sankcja kredytu darmowego może mieć zastosowanie również wtedy, gdy zawyżone koszty pożyczki wynikają z naruszenia ustawowych limitów lub błędów w umowie.
Warto jednak pamiętać, że nie każda droga pożyczka automatycznie uprawnia do skorzystania z sankcji. Kluczowe jest wykazanie naruszenia konkretnych przepisów. W takich sytuacjach często niezbędna okazuje się pomoc prawnika, który oceni, czy w Twoim przypadku sankcja kredytu darmowego rzeczywiście Ci przysługuje.