Windykacja może przybierać różne twarze, niekoniecznie przyjazne dla dłużnika. Jednak zazwyczaj na początkowym etapie wierzyciel stara się załatwić sprawę „po dobroci”. Podejmuje zatem dość łagodne kroki, które mają na celu przede wszystkim poinformowanie dłużnika o terminie zapłaty i przypomnienie, że ma on obowiązek zapłacić. Do takich działań zaliczamy monit.
Monit – co kryje się pod tą nazwą?
Monit jest oficjalną informacją, kierowaną od wierzyciela do dłużnika. Dotyczy zaległych należności, którymi mogą być kredyty, pożyczki, sprzedane towary lub usługi. Generalnie chodzi tu o wszelkiego rodzaju długi. W wiadomości wierzyciel informuje, tzn. podaje fakty, takie jak rodzaj długu, należną kwotę i termin płatności.
Wyróżnić można monity:
- listowne,
- telefoniczne,
- elektroniczne,
- osobiste.
Współcześnie najwygodniejszą i bardzo powszechną formą są monity elektroniczne i telefoniczne. Listowne występują rzadziej, choć też się zdarzają. Natomiast osobiste właściwie nie są praktykowane.
Przykładowe treści monitów:
„Przypominamy, że dnia 29.12 upływa termin płatności dla Twojej faktury nr XYZ z dnia AA-BB-CCCC. Prosimy o dokonanie płatności” – taki monit ma charakter przypominający o zbliżającej się dacie płatności.
„Uprzejmie informujemy, że dnia 22.12 upłynął termin płatności Twojej raty pożyczki nr XYZ. Prosimy o wpłatę” – czas przeszły, użyty w wiadomości wskazuje, że jej adresat już spóźnił się ze spłatą, o czym właśnie informuje monit.
Monit jest zaliczany do tzw. miękkiej windykacji.
Po co wierzyciel wysyła dłużnikowi monit?
Wierzyciel zdecyduje się napisać monit i wysłać go dłużnikowi w sytuacji:
- gdy zbliża się termin płatności,
- gdy dłużnik nie zapłacił w terminie.
Wobec tego pierwszy powód jest taki, że wierzyciel chce przypomnieć dłużnikowi o tym, że trzeba zapłacić. Drugi powód to przypomnienie. że termin płatności upłynął i chęć załatwienia sprawy polubownie. Na tym etapie wierzyciel jeszcze nie myśli o komorniku i sprawie sądowej.
Kiedy możesz otrzymać monit?
W bardzo wielu przypadkach monit otrzymasz, gdy spóźnisz się ze spłatą nawet o 1 dzień. Dłużnika nie powinno to dziwić – w końcu wierzyciel chce mieć pewność, że otrzyma płatność na czas. Ale oprócz tej sytuacji możesz spodziewać się monitu jeszcze zanim nadejdzie termin płatności. Niejedna firma ma taką praktykę, że wysyła informację wszystkim dłużnikom, by przypominać o tym, że należność należy uregulować terminowo.
Czy monit może być płatny i jakie są jego koszty?
Monit może być płatny, ale tylko w określonych warunkach. Wierzyciel ma prawo naliczyć opłatę za wysłanie monitu wyłącznie wtedy, gdy taka możliwość została wyraźnie przewidziana w umowie, regulaminie lub tabeli opłat, z którą dłużnik zapoznał się przy zawieraniu umowy. Nie ma dowolności w ustalaniu kosztów. Ich wysokość powinna być jasno określona i adekwatna do rzeczywistych działań windykacyjnych.
Jeżeli w dokumentach umownych nie ma zapisu o opłatach za monity, naliczanie dodatkowych kosztów może być kwestionowane. W praktyce najczęściej płatne są kolejne monity, wysyłane po dłuższym czasie opóźnienia, natomiast pierwszy monit bywa bezpłatny i ma charakter wyłącznie informacyjny.
Konsekwencje otrzymania monitu
Wiesz już, czym jest monit, a zapewne zastanawiasz się, jakie konsekwencje niesie ze sobą otrzymanie takiej wiadomości. Otóż może to służyć jako dowód w sprawie sądowej. Jednym z wymogów sądu względem wierzyciela jest to, by ten informował dłużnika w sposób skuteczny o długu i terminie spłaty. Wprawdzie dłużnik musi o tym wiedzieć wcześniej, gdyż widnieje to na fakturze lub umowie. Jednak dodatkowa informacja sprawia, że wierzyciel może pokazać sądowi, iż działając z dobrej woli dodatkowo informował dłużnika i przypomniał mu o należności.
Jeśli jako dłużnik otrzymasz kilka monitów, a nie zapłacisz, to Twoja sytuacja się pogorszy. Osoba, która pomimo wielokrotnie otrzymanych informacji o zadłużeniu nie uregulowała należności może zostać uznana za taką, która uporczywie i złośliwie nie spłaca długu.
Czy monit i wezwanie do zapłaty są tym samym?
Monit to powiadomienie, informacja, zaś wezwanie do zapłaty jest pismem, w którym wierzyciel wyraźnie wzywa dłużnika do określonego działania. W wezwaniu można określić potencjalne konsekwencje, jakie spadną na dłużnika, jeśli ten w dalszym ciągu będzie uchylał się od zapłaty – np. dalsze kroki windykacyjne, oddanie sprawy do komornika, itd. Co więcej wezwanie do zapłaty może wysłać zarówno wierzyciel osobiście, jak i firma windykacyjna, która na jego polecenie prowadzi czynności windykacyjne.
Różnica między pierwszym a kolejnymi monitami
Pierwszy monit ma zazwyczaj charakter informacyjny. Jego celem jest przypomnienie o zaległej płatności, wskazanie kwoty zadłużenia oraz nowego terminu zapłaty. Często jest formułowany w neutralnym tonie i nie zawiera zapowiedzi dalszych konsekwencji.
Kolejne monity są coraz bardziej stanowcze. Mogą zawierać informacje o naliczanych odsetkach, dodatkowych kosztach oraz ostrzeżenie o skierowaniu sprawy do windykacji lub kancelarii prawnej. Ostatni monit bardzo często poprzedza formalne wezwanie do zapłaty i jest sygnałem, że sprawa wchodzi w kolejny etap dochodzenia należności.
Co możesz zrobić, jeśli już otrzymałeś monit?
Najlepiej zrobisz, jeśli uregulujesz dług. Gdy masz wątpliwości ile i co konkretnie jesteś winien, monit pozwoli Ci dowiedzieć się, o jaką należność chodzi. Dalsze zaleganie z płatnością tylko pogorszy Twoją sytuację i sprawi, że wierzyciel zapewne podejmie dalsze kroki egzekucyjne.
Teoretycznie istnieje możliwość, kiedy to monit dojdzie do Ciebie w wyniku pomyłki. Jest to bardzo mało prawdopodobne, bo wierzyciele wysyłają informacje do swoich aktualnych dłużników, jednak w wyniku błędu ludzkiego czy systemowego nie jest to niemożliwe. W takiej sytuacji najlepiej będzie skontaktować się z nadawcą monitu. Spokojnie poinformuj, że doszło do nieporozumienia. To powinno szybko i skutecznie zakończyć sprawę.
Co zrobić, gdy nie możesz zapłacić od razu?
Jeżeli nie jesteś w stanie uregulować należności od razu, najlepszym rozwiązaniem jest kontakt z wierzycielem. Wczesna reakcja zwiększa szanse na polubowne rozwiązanie sprawy i ograniczenie dodatkowych kosztów.
W praktyce możesz złożyć wniosek o rozłożenie długu na raty lub o odroczenie terminu płatności. Wielu wierzycieli jest skłonnych do negocjacji, szczególnie gdy widzą realną wolę spłaty zobowiązania. Takie działania pozwalają uniknąć eskalacji sprawy, dalszych monitów oraz przekazania zadłużenia do windykacji lub sądu.
Czy można uniknąć otrzymania monitu?
Jeśli firma ma w zwyczaju wysyłać monity przed datą zapłaty, to najprawdopodobniej tego nie unikniesz. Jest to najczęściej kontakt mailowy, na który godzisz się, podpisując umowę. Dobrze jest poznać zasady panujące w danej firmie jeszcze zanim nabędziesz dany towar lub usługę albo zaciągniesz kredyt czy pożyczkę.
Natomiast, jeśli wiesz z innego źródła, że dana firma wysyła monity po przekroczeniu terminu płatności, to po prostu płać terminowo. Uregulowane na czas zobowiązanie nie powinno budzić w wierzycieli chęci dodatkowo informowania Cię. Monit możesz otrzymać wcześniej – bo termin zapłaty się zbliża – ale jeśli zapłacisz w porę, to taka informacja okaże się zbędna. Co najwyżej możesz otrzymać krótkie podziękowania za terminową wpłatę, co jednak nie jest monitem.
Jak skutecznie odwołać się od monitu?
Wiesz już, że monit jest wysyłany wtedy, gdy rzeczywiście uchylasz się od terminowych płatności, więc zawsze jego wysłanie – jako informacji do dłużnika – będzie uzasadnione. Jedynie w przypadku, gdy uregulujesz wcześniej płatność monit może zostać podważony. Będzie tak w sytuacji, gdy wierzyciel jeszcze nie zaksięguje środków, które mu przekazałeś. Monit może dotrzeć do Ciebie dzień czy dwa już po uregulowaniu należności. Wiele firm wysyła takie informacje automatycznie. Gdy monit dojdzie do Ciebie, mimo, że już spłaciłeś dług w 100%, to od razu taka informacja będzie nieaktualna.
Jeśli mimo wszystko będziesz odczuwać niepokój, że pomimo spłaty otrzymałeś monit, to możesz skontaktować się z wierzycielem. Wyślij krótką wiadomość albo zadzwoń. Poinformuj, że spłaciłeś dług w całości, powiedz, kiedy to nastąpiło. Zapytaj o monit. W takich przypadkach wierzyciel powinien Cię poinformować, że dług został spłacony, a monit jest nieaktualny.
Czy brak reakcji na monit ma skutki prawne?
Brak odpowiedzi na monit sam w sobie nie jest przestępstwem ani wykroczeniem. Monit nie jest decyzją administracyjną ani orzeczeniem sądu, dlatego jego zignorowanie nie powoduje automatycznie zajęcia konta bankowego, wynagrodzenia czy wszczęcia egzekucji komorniczej.
Warto również wiedzieć, że sam monit nie oznacza wpisu do rejestru dłużników. Dopiero dalsze działania wierzyciela, takie jak przekazanie sprawy do windykacji lub spełnienie warunków ustawowych, mogą prowadzić do wpisu w bazach typu BIK lub BIG. Monit jest więc sygnałem ostrzegawczym, a nie bezpośrednią sankcją prawną.